Wat is NDPP?

Over de databank

Deze website is een portaal voor de Nederlandse Databank van Protestantse Preken (NDPP) en bestaat uit gehouden preken (opnames), uit manuscripten van preken en in sommige gevallen uit gepubliceerde preken.¹ . NDPP is een initiatief van Theo Pleizier (PThU), Pieter Veerman (CGC/TUA) en Fred van Lieburg (HDC/VU).

¹ Er zijn meerdere websites met preekverzamelingen. De website Prekenregister streeft naar een volledige databank met gepubliceerde preken.

De databank wil een platform zijn om collecties van preken te bewaren. Preken bieden inzicht in het doorgeven van het geloof door de tijden heen en zijn daarmee ook deel van immaterieel religieus erfgoed. Prediking is een levende stem, een viva vox. De databank beoogt dus geen alternatief te zijn voor live-streaming van kerkdiensten van dienstdoende predikanten. Voor de collectie betekent dit dat de databank preken bevat van niet meer in leven zijnde voorgangers.

Aanwijzingen voor gebruik

De startpagina bevat de complete databank, samengesteld uit meerdere collecties. De databank kan op meerdere manieren worden gebruikt:

1. Preken kunnen gelezen of beluisterd worden door te klikken op de link in de kolom preek. In de meeste gevallen is er ook een leesbare transcriptie van de preken beschikbaar.
2. Preken kunnen worden gedownload, bijvoorbeeld met het oog op onderzoek. Commerciële reproductie van de preken is niet toegestaan.

De startpagina bevat krachtige zoekfuncties om een selectie van de databank zichtbaar te maken.

• In de filters boven de kolommen kunnen combinaties gemaakt worden, bijv. alle advent- en kerstpreken in een bepaalde periode.
  
• In de algemene zoekbalk kan ook gecombineerd worden gezocht. Bijv. alle preken uit Lucas van voorganger ‘Jansen’ kunnen worden gevonden door in de zoekbalk Luc en Jansen te typen.
• Zoekopdrachten in de zoekbalk kunnen met behulp van regular expressions worden ingevoerd, bijv. alle bijbelgedeelten die starten met een cijfer: \d[A-Z]. De zoekbalk is hoofdletter sensitief.
• Zoekopdrachten in kolomfilters en in de zoekbalk kunnen worden gecombineerd.

De complete databank of een selectie (via de zoekfunctie) kan worden gekopieerd naar het klembord of worden gedownload in diverse bestandsformaten (csv en xlsx).

Elke preek heeft een eigen pagina met een audio-opname en/of een video-opname van de preek, een PDF van de preek en een transcriptie van de preek. Op deze pagina is ook informatie beschikbaar over de voorganger. Literatuur is opgenomen in een open Zotero bibliografie.

Voor onderzoekers die niet alleen de metadata willen downloaden maar ook de tekstbestanden of geluidsopnamen van de preken is een aparte (Engelstalige) pagina gemaakt met technische instructies.

Formats

Er wordt gestreefd naar consistent bestandsformaten, zoals mp3 voor opnames en xml voor volledige tekst. Voor audio-opnames in deze databank geldt:

• Gedigitaliseerde audio is ook beschikbaar in een zogenaamd loss-less formaat (flac). Vanwege snelheid en schijfruimte zijn de geluidsopnamen in een kleiner bestandformaat (mp3) opgenomen in de databank.
• Vanwege privacy zijn alleen de preken beschikbaar die gehouden zijn in diensten die niet verbonden aan levensgebeurtenissen (rouw, trouw, doop etc.). In een niet toegankelijke omgeving zijn de bestanden van de complete kerkdiensten opgeslagen, evenals de diensten die een meer persoonlijk karakter hebben. Onderzoekers kunnen een verzoek indienen om gebruik te kunnen maken van deze data.

Open Science

NDPP volgt uitgangspunten van open science. De metadata van de preken in de database zijn FAIR. De informatie over de preken is vindbaar (Findable), toegankelijk (Accessible), uitwisselbaar (Interoperable) en herbruikbaar (Reusable).

Elke drie maanden wordt deze site opnieuw gebouwd. Bij het bouwen van de site worden unieke verwijzingen naar de preken opnieuw gemaakt. Bovenaan deze pagina is te zien wanneer de gepubliceerde database voor het laatst is gebouwd. Verwijzingen naar pagina’s of naar bestanden van eerdere versies zijn niet meer geldig. De gebruiker moet opnieuw de laatste versie (of een selectie) van de databank downloaden voor nieuwe verwijzingen naar pagina’s en bestanden. Met het oog op de vindbaarheid is voor elke collectie die in de databank is opgenomen zogenaamde ‘persistent identifiers’ beschikbaar.

Opgenomen materiaal

De databank bestaat uit meerdere collecties, elk met een eigen achtergrond. De naamgeving van deze collecties vindt plaats volgens een conventie die bestaat uit vier elementen: yymm (jaar en maand van inleveren); auteur (de achternaam van de persoon die de dataset heeft aangeleverd); type (het soort materiaal); het aantal preken waar de collectie uit bestaat. De collecties zijn beschreven op aparte pagina’s.

Soorten materiaal

De volgende afkortingen worden gebruikt voor de verschillende soorten materiaal:

Elke type materiaal heeft eigen (voor)bewerking gehad voordat het materiaal is opgenomen in de databank. Dat staat beschreven op de pagina’s voor elk type materiaal.

Over de website

Deze website is gebouwd met open source software: Quarto en R.

xfun::session_info('DT')

R version 4.6.0 (2026-04-24)
Platform: x86_64-pc-linux-gnu
Running under: Ubuntu 24.04.4 LTS

Locale:
  LC_CTYPE=nl_NL.UTF-8       LC_NUMERIC=C              
  LC_TIME=nl_NL.UTF-8        LC_COLLATE=nl_NL.UTF-8    
  LC_MONETARY=nl_NL.UTF-8    LC_MESSAGES=nl_NL.UTF-8   
  LC_PAPER=nl_NL.UTF-8       LC_NAME=C                 
  LC_ADDRESS=C               LC_TELEPHONE=C            
  LC_MEASUREMENT=nl_NL.UTF-8 LC_IDENTIFICATION=C       

Package version:
  base64enc_0.1.6   bslib_0.11.0      cachem_1.1.0      cli_3.6.6        
  crosstalk_1.2.2   digest_0.6.39     DT_0.34.0         evaluate_1.0.5   
  fastmap_1.2.0     fontawesome_0.5.3 fs_2.1.0          graphics_4.6.0   
  grDevices_4.6.0   highr_0.12        htmltools_0.5.9   htmlwidgets_1.6.4
  jquerylib_0.1.4   jsonlite_2.0.0    knitr_1.51        later_1.4.8      
  lazyeval_0.2.3    lifecycle_1.0.5   magrittr_2.0.5    memoise_2.0.1    
  methods_4.6.0     mime_0.13         otel_0.2.0        promises_1.5.0   
  R6_2.6.1          rappdirs_0.3.4    Rcpp_1.1.1.1.1    rlang_1.2.0      
  rmarkdown_2.31    sass_0.4.10       stats_4.6.0       tinytex_0.59     
  tools_4.6.0       utils_4.6.0       xfun_0.58         yaml_2.3.12